Jerzy Świeboda, Częstochowskie Stowarzyszenie ETOH
Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
W języku angielskim słowo mobbing wywodzi się od słowa mob, które oznacza: napastowanie, rzucanie się na kogoś. W języku łacińskim „mobile vulgus” – chwiejny tłum.
W języku polskim mobbing najczęściej wśród osób mobbingowanych jest utożsamiany z terrorem lub przemocą psychiczną.
Cechuje go długotrwałość napięcia oraz doprowadzenie do konfliktu w wyniku częstych i systematycznych działań, których celem jest nękanie pracownika.
Działania mające szkodliwy wpływ na zdrowie ofiary ( według Testu Leymana):
- Zmuszanie do wykonywania prac szkodliwych dla zdrowia
- Grożenie przemocą fizyczną
- Stosowanie niewielkiej przemocy fizycznej
- Znęcanie się fizyczne
- Przyczynianie się do ponoszenia kosztów, w celu zaszkodzenia poszkodowanemu
- Wyrządzanie szkód psychicznych w miejscu zamieszkania, lub miejscu pracy ofiar
Konsekwencje mobbingu
Dolegliwości psychosomatyczne u osób mobbingowanych
Samopoczucie – beznadziejność, bezradność bezsilność.
Ciągły stres – stany lękowe i depresyjne.
Zaniżona akceptacja i obraz siebie.
Obniżona autonomia i niezależność.
Unikanie kontaktu z otoczeniem.
Nadmierne pobudzenie.
Utrata kontroli zachowań.
Zmiany nastroju.
Skłonność do nałogów.
Ciągłe poczucie winy.
Negatywne postrzeganie świata.
Nieradzenie sobie w środowisku pracy.
Nierozwiązywanie problemów.
Braki i niechęć w procesach poznawczych.
Zaniżona samoocena.
Rozdrażnienie i niestabilność emocjonalna.
Poczucie izolacji i obniżenie pozycji społecznej.
Rozpad rodziny,
Utrata miejsca pracy.
Wstyd i poczucie winy.
Problemy z pamięcią.
Przejście na rentę z powodu częściowego lub trwałego inwalidztwa.
Czasowa lub trwała niezdolność do pracy obniżająca zarobki ofiary. Uszczerbek lub utrata zdrowia spowodowana chorobami o podłożu psychosomatycznym.
Nerwice.
PTSD – Posttraumatic stress disorder – Postraumatyczne Stany Depresyjne.
Zdarza się, że mobbing kończy się samobójstwem…
Dolegliwości fizyczne
Dolegliwości bólowe.
Chroniczne zmęczenie i wyczerpanie.
Otyłość i cukrzyca.
Zaburzenie cyklu miesiączkowego i bezpłodność.
Choroby układu pokarmowego.
Częste infekcje.
Choroby układu krążenia
Choroby naczyniowo-sercowe.
Nadciśnienie ,udar mózgu , zawał serca, choroba wieńcowa.
Chroniczne wyczerpanie i zmęczenie.
Zaburzenia wzroku o podłożu nerwowym.
Oraz wiele innych o podłożu etiologii nerwowej.
Koszty, jakie ponosi zakład pracy w przypadku występowania mobbingu to:
Absencja choroba.
Fluktuacja załogi.
Niska produktywność.
Pogorszenie atmosfery w miejscu pracy.
Utrata dobrego wizerunku firmy.
Utrata zaufania klientów.
Koszty finansowe
Mobbing generuje globalne straty w całej gospodarce. Warto dodać, że Poza kosztami służby zdrowia związanymi z leczeniem osób mobbingowanych, Państwo musi finansować również inne obszary, bardzo często powiązane z mobbingiem – programy walki z wypaleniem zawodowym, alkoholizmem, poradnictwo prawne czy też zasiłki.
Mobbing zarówno dla ofiary, pracodawcy jak i całego państwa jest zjawiskiem toksycznym, generującym olbrzymie straty w wielu obszarach. Tak bardzo istotne jest rozpowszechnianie wiedzy o mobbingu, sposobach zapobiegania i radzenia sobie w sytuacjach zachowań mobbingujących i dyskryminujących.
Przeciwdziałanie temu zjawisku, postawy etyczne i moralne pracodawców oraz skuteczne działania antymobbingowe w zakładach pracy to sposób na minimalizowanie skutków i szkód spowodowanych mobbingiem.
Polecam raport badań dotyczących mobbingu w Polsce w 2025r.
https://www.pracowacpoludzku.com
Zadanie „Śląskie Forum Doradztwa Antymobbingowego” sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego programu wspierania rozwoju organizacji poradniczych na lata 2022-2033.
